Co─črafi Durum   

A-KONUM VE YER :┼×enpazar, Karadeniz B├Âlgesi'nin Bati Karadeniz b├Âl├╝m├╝nde yer almaktad─▒r. Kastamonu il merkezine 97 km mesafede olup, il merkezinin kuzeybatisinda kalan il├ženin Karadeniz'e uzakl─▒─č─▒ 38 km dir. ─░l├že Kuzeyde Cide, G├╝neyde Azdavay, Kuzeydoguda Do─čanyurt il├želeri ile kom┼čudur.

Bat─▒ Karadeniz b├Âl├╝m├╝n├╝n k─▒y─▒s─▒ndan y├╝kselmeye ba┼člayan ve k─▒y─▒ya uzanan ─░sfendiyar Da─člar─▒ il├ženin deniz ┼čeridiyle aras─▒nda blok olmu┼čtur. ─░l├že'nin denizden y├╝ksekli─či 335 metredir.

B- YERY├ťZ├ť ┼×EK─░LLER─░ : ─░l├že, Karadeniz B├Âlgesinin jeolojik yap─▒s─▒na uygun olarak gen├ž k─▒vr─▒m da─član ile kapl─▒d─▒r.Yery├╝z├╝n├╝n en gen├ž k─▒vr─▒mlar─▒ aras─▒nda yer alan bu da─čl─▒k b├Âlge Alp k─▒vr─▒mlar─▒ ailesine aittir. Da─čl─▒k ve engebeli olan bu arazi ├╝zerinde, akarsular─▒n olu┼čturdu─ču vadiler bulunur. ─░l├že merkezi de b├Âyle bir vadi ├╝zerinde bulunmaktad─▒r. Arazinin da─čl─▒k ve engebeli olu┼ču ile il├že merkezinin ┼×enpazar ├çay─▒ yata─č─▒nda bulunmas─▒, da─čl─▒k b├Âlgede kurulu k├Âylerle il├že merkezi aras─▒nda b├╝y├╝k bir y├╝kseklik fark─▒ olu┼čturmaktad─▒r.Da─čl─▒k arazinin k─▒y─▒n─▒n hemen gerisinden ba┼člamas─▒ nedeni ile ve y├╝ksek da─člar─▒n bulunmas─▒ k─▒ta sahanl─▒klar─▒n─▒ yok denecek kadar az k─▒lar.

C-AKARSULAR: Y├╝ksek engebeli araziye sahip il├žede bulunan ├žay, yer ald─▒─č─▒ konu itibariyle il├že─či ortadan ikiye b├Âler.Derek├Ây,Celall─▒ K├Ây├╝,G├╝rpelit K├Âylerinden ge├žen ├žay ve dereler, b├Âlgeyi da─č k─▒vr─▒mlar─▒ boyunca ├Ârerek KaradenizÔÇÖe ula┼č─▒r.

─░L├çEM─░ZDE BULUNAN BA┼×LICA AKARSULAR:

1.┼×enpazar ├çay─▒ (Bu ├žay─▒n de─či┼čik k├Âylerden ge├ži┼čine g├Âre ├žaya Sakall─▒ (Aydos), Koca ├çay isimleri verilmektedir.

2.De─čirmen ├çay─▒,

3.Fabrika Deresi,

4.G├Âcet Deresi,

5.K├╝p├ž├╝ler (Tatl─▒ca) Deresi

Bu akarsular─▒n hepsi rejimi d├╝zensiz akarsular niteli─či ta┼č─▒r.┼×enpazar ├çay─▒ Cide il├žesi Sakall─▒ K├Ây├╝ s─▒n─▒rlar─▒ndan ge├žerek KaradenizÔÇÖe d├Âk├╝l├╝r.

D- ─░KL─░M : ┼×enpazar, tipik Karadeniz iklimi etkisi alt─▒ndad─▒r. ─░l├ženin denize yak─▒n olmas─▒, iklim a├ž─▒s─▒ndan deniz iklimi ├Âzelli─či sa─člamaz.Daha ├žok k─▒rsal iklim ├Âzelliklerini ta┼č─▒r.─░l├že ile deniz aras─▒nda bulunan y├╝ksek da─člar, il├že ikliminin k─▒y─▒ ┼čeridi ├Âzelliklerini ta┼č─▒mas─▒n─▒ ├Ânler.T├╝m bunlara kar┼č─▒n il├žede ─▒l─▒man bir iklim g├Âzlenir.Gece ile g├╝nd├╝z aras─▒nda ve y─▒l i├žersindeki ─▒s─▒ da─č─▒l─▒m─▒ a├ž─▒s─▒ndan pek fazla bir farkl─▒la┼čma g├Âzlenmez.K─▒┼č─▒n s─▒cakl─▒k ├žok nadiren s─▒f─▒r derecesinin alt─▒na d├╝┼čmektedir.Buna kar┼č─▒n yazalar 20 derece ile ÔÇô 25 derece aras─▒nda bir s─▒cakl─▒k yaratmaktad─▒r.Kastamonu il merkezi ile k─▒yasland─▒─č─▒nda, so─čuk a├ž─▒s─▒ndan Kastamonu ilindeki iklim ├Âzellikleri ┼×enpazar da ya┼čamamaktad─▒r.Kastamonu il merkezinde , en so─čuk ay Ocak ay─▒ olarak tesbit edilirken ,┼×enpazar il├žesinde ┼×ubat ay─▒ en so─čuk ay olma ├Âzelli─či g├Âsterir.

   Ya─č─▒┼č a├ž─▒s─▒ndan ─░lkbahar ve Sonbahar mevsimlerinde ya─čmur g├Âr├╝lmekte ve ya─č─▒┼č oran─▒ il merkezine g├Âre iki kat─▒na ├ž─▒kmaktad─▒r.En bol ya─čmur alan ay Nisan ve Kas─▒m aylar─▒ olarak g├Âr├╝lmektedir.Kar ya─č─▒┼č─▒, genelde t├╝m k─▒┼č mevsiminde g├Âr├╝lmekle birlikte, en fazla kar─▒n ya─čd─▒─č─▒ aylar Ocak ve ┼×ubatt─▒r.Genellikle kar ya─č─▒┼č─▒ fazla olan il├žede baz─▒ d├Ânemlerde kar kal─▒nl─▒─č─▒ 1,5 m ile 3,5 m aras─▒nda olmaktad─▒r.├ľrne─čin, 1992 Aral─▒k ay─▒ son g├╝nlerinde ya─čan kar─▒n kal─▒nl─▒─č─▒ y├╝ksek tepelerde 3,5 metreyi bulmu┼čtur.

E- TAB─░─░ B─░TK─░ ├ľRT├ťS├ť: B├Âlgenin bol ya─č─▒┼č almas─▒, do─čal bitki ├Ârt├╝s├╝ a├ž─▒─▒sndan zenginle┼čmeyide beraberinde getirir.Ormanl─▒k bir b├Âlgede bulunna il├že, genel olarak KaradenizÔÇÖe ait bitki ├Ârt├╝s├╝yle kapl─▒d─▒r.Y├╝kseltilere ve s─▒cakl─▒k farkl─▒l─▒klar─▒na g├Âre ormanlar,me┼če,├žam,kay─▒n ormanlar─▒ olarak ├╝melenirler.Kuzeyde bulunan y├╝ksek da─člarda kara ├žam ormanlar─▒, daha y├╝ksek tepelerde ise sar─▒├žam ormanlar─▒ g├Âr├╝lebilir.Vadiye yak─▒n olan , y├╝kseltisi d├╝┼č├╝k b├Âlgelerde me┼če ve kestane ormanlar─▒ bulunmaktad─▒r.Ormanlar─▒n d─▒┼č─▒nda kalan b├Âl├╝mlerde KaradenizÔÇÖin yap─▒s─▒na uygun olarak ├že┼čitli bitkiler yer al─▒r.┼×enpazar ve K─▒z─▒lcasu b├Âlgesi T├╝rkiye genelinde de─či┼čik t├╝rde a─ča├žlar─▒n bir arada g├Âr├╝lmesi ile ├╝nl├╝d├╝r.Yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmada, K─▒z─▒lcasu B├Âlgesi a─ča├ž ├že┼čiti a├ž─▒s─▒ndan T├╝rkiyeÔÇÖnin  ilk s─▒ras─▒nda yer alm─▒┼čt─▒r.

3- EKONOM─░K B├ľL├ťM

EKONOM─░K HJAYATIN TAR─░H─░ VE GEL─░┼×─░M─░ : ┼×enpazarÔÇÖ─▒n 1987 y─▒l─▒nda il├že olmas─▒ nedeni ile, ekonomide kapal─▒l─▒k ve az geli┼čmi┼člik g├Âr├╝l├╝r.Ekonominin b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝ hem il├že kurulduktan sonra, hem de ilk yerle┼čim yeri olu┼čumundan bu yana tar─▒ma dayanmaktad─▒r.Ekonomide il├že olduktan sonra, de─či┼čik alanlarda bir canlanma g├Âr├╝l├╝r.Esnafl─▒k,ticaret gibi dallar yava┼č yava┼č ├Ân plana ├ž─▒kmaktad─▒r.Sanayi a├ž─▒s─▒ndan ise, hen├╝z k├╝├ž├╝k ├žapta oto tamircili─či ve so─čuk demir do─črama atelyeleri mevcuttur.Marangozluk ve mobilya imalat─▒ ├Ân plana ├ž─▒kmaktad─▒r.B├Âlgenin ormanl─▒k alan olu┼ču a─ča├ž i┼člerinde yeni bir yap─▒lanmay─▒ da beraberinde getirir.

TARIM: Arazinin tar─▒msal y├Ânden da─č─▒l─▒m─▒: ─░l├ženin y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝ 21.000 hektard─▒r.Ancak, bu arazinin sadece 5800 hektar─▒ tar─▒ma elveri┼čli alan durumundad─▒r.Arazinin engebeli olu┼ču tar─▒m alanlar─▒n─▒ k─▒s─▒ltlamaktad─▒r.Topra─č─▒n verimi ancak suni g├╝bre ile art─▒r─▒lmaktad─▒r.

SEBZEC─░L─░K: ─░l├že topra─č─▒n─▒n veriminin d├╝┼č├╝k olmas─▒ nedeni ile, sebzecilik ├žok az oranda ve gere─či gibi yap─▒lamamaktad─▒r.─░l├žede ┼ču sebzeler yeti┼čtirilmektedir.Salat─▒l─▒k, taze so─čan,p─▒rasa,maydonoz,marul,kara lahana,─▒spanak, bal kaba─č─▒, fasulye,domates,dolmal─▒k biber,sivribiber,bezelye,barbunya,bamya,bakla,havu├ž,patl─▒can,semiz otu,roka,patates,kuru so─čan.Elde edilen ├╝r├╝nler ya ├╝reten aileler taraf─▒ndan t├╝ketilmekte ya da pazarc─▒l─▒k yap─▒larak sat─▒lmaktad─▒r.Zaten s─▒n─▒rl─▒ yap─▒lan sebze ├╝retimi ancak il├ženin ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamaktad─▒r.

MEYVEC─░L─░K: Sebzecili─če oranla daha geli┼čmi┼č olan meyvecilik, daha yayg─▒n bir u─čra┼č olarak g├Âr├╝lmektedir.─░l├žede 1000 hektarl─▒k bir alanda meyve ├╝retimi yap─▒lmaktad─▒r.─░l├ženin bitki ├Ârt├╝s├╝ olarak a─ča├ž yeti┼čtirmeye elveri┼čli olmas─▒ da meyvecili─či yayg─▒n k─▒lmaktad─▒r.Ancak, yap─▒lan meyvecilik,┼ču anda bilimsel y├Ântemlerden uzak g├Âr├╝lmektedir.─░l├žede elma,armut,ayva,erik,k─▒z─▒lc─▒k,kiraz,vi┼čne,dut,incir,├╝z├╝m,ceviz,kestane ve f─▒nd─▒k gibi ├╝r├╝nler yeti┼čtirilmektedir.

TARLA ├ťR├ťNLER─░: ─░l├že topraklar─▒nda sulama imkan─▒ olmas─▒ ve engebeli arazi y├╝z├╝nden tar─▒m alanlar─▒n─▒n az olu┼ču, tarla ├╝r├╝nlerininde yayg─▒n olarak yeti┼čmesini engellemektedir.Buna kar┼č─▒l─▒k, halen 750 hektarl─▒k bir alada tarla ├╝r├╝nleri yeti┼čtirilmektedir.Asl─▒nda 4750 hektar olan tarla ├╝r├╝nleri yeti┼čtirilmeye elveri┼čli alan─▒n 4000 hektar─▒ ya hi├ž ekilmemekte, ya da nadasa b─▒rak─▒lmaktad─▒r.Hi├ž ekilmeyen bu alanlar, zamanla ortama uyarak ormanl─▒k alan b├╝t├╝n├╝ne d├Ân├╝┼čmektedir.─░l├žede bu─čday,arpa,m─▒s─▒r gibi tarla ├╝r├╝nleri en fazla ekimi yap─▒lan bitkilerdir.

Z─░RA─░ M├ťCADELE: ─░l├žede tar─▒m  m├╝d├╝rl├╝─č├╝ taraf─▒ndan zirai m├╝cadele y├╝r├╝t├╝lmektedir.Gerek meyveci─čin geli┼čmesi a├ž─▒s─▒ndan fidan da─č─▒t─▒m─▒ yap─▒lmakta gerekse tar─▒msal ila├ž sa─članmas─▒ yoluyla tar─▒m geli┼čtirilmeye ├žal─▒┼č─▒lmkatad─▒r.

HAYVANCILIK : Da─čl─▒k ve ormanl─▒k araziye sahip il├žede ├žay─▒r ve mera azd─▒r.Bu a├ž─▒dan yap─▒ itibari ile hayvanc─▒l─▒─ča elveri┼čli de─čildir.Bunun do─čal sonucu olarak besi ve s├╝r├╝ hayvanc─▒l─▒─č─▒na rastlanmaz.Daha ├žok aile tipi hayvanc─▒l─▒k yayg─▒nd─▒r.Arazinin az olu┼ču yem,saman gibi hayvan yiyeceklerinin d─▒┼čar─▒dan getirilmesi pahal─▒ olmakta, bu durum da hayvanc─▒l─▒─č─▒ engelleyen fakt├Ârler aras─▒nda yer almaktad─▒r.Mand─▒ra usul├╝ hayvanc─▒l─▒k geli┼čmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r.

HAYVAN YET─░┼×T─░R─░C─░L─░─×─░ : S─▒─č─▒r ve koyun yeti┼čtirmecili─či yerli ─▒rkla yap─▒lmakta;bu ─▒rk─▒n et ve s├╝t verimleri ise d├╝┼č├╝k olmaktad─▒r.Ke├ži yeti┼čtiricili─činde tiftik ke├žisi, k─▒l ke├žisi beslanmektedir.bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda, binek ve y├╝k hayvan─▒ olarak kullan─▒lan at, kat─▒r,merkep t├╝rleri i┼čte kullan─▒lmak amac─▒yla bak─▒l─▒r.Ar─▒c─▒l─▒k ise yeni yeni geli┼čmeye ba┼člam─▒┼č bir aland─▒r.S.Y ve D.V 1993 y─▒l─▒nda 20 ├╝reticiye 100 kovann vermek suretiyle Ar─▒c─▒l─▒kÔÇÖ─▒ te┼čvik etmi┼č bulunmaktad─▒r.Kanatl─▒ hayvan (tavuk,horoz) yeti┼čtiricili─či aile tipi olmakta, ├žiftlik t├╝r├╝ yeti┼čtiricilik yapan yoktur.Buna kar┼č─▒l─▒k 1992 y─▒l─▒nda Alabal─▒k Tesisleri kurulma yoluna gidilmi┼čtir.

HAYVAN HASTALIKLARI M├ťCADELES─░ : Hayvanc─▒l─▒kta g├Âr├╝len hastal─▒klara kar┼č─▒ m├╝cadele ├žal─▒┼čmalar─▒ Tar─▒m Orman K├Ây ─░┼čleri M├╝d├╝rl├╝─č├╝nce yap─▒lmaktad─▒r.

Z─░RA─░ M├ťCADELE :Tar─▒m ├žal─▒┼čmalar─▒ s├╝rd├╝r├╝l├╝rken, bu ├žal─▒┼čmalara paralel olarak zirai m├╝cadele ├žal─▒┼čmalar─▒ da yap─▒lmaktad─▒r.

ORMANCILIK: ─░l├že bir orman b├Âlgesi olmas─▒na kar┼č─▒n, orman ├╝r├╝nlerini de─čerlendirme alan─▒nda ├Âenmli bir ├žal─▒┼čma yap─▒lmamaktad─▒r.─░l├žede orman ├╝r├╝nleri├╝zerine kurulmu┼č iki adet kereste i┼čleyen atelye vard─▒r.

ORMAN VE A─×A├çLANDIRMA ├çALI┼×MALARI: ─░l├ženin ormanl─▒k bir b├Âlge olu┼ču ve yer yer erozyon g├Âr├╝lmeis ormanlar─▒n ├Ânemini bir kat daha art─▒rmkatad─▒r.Bu sebeple il├že dahilindeki ormanl─▒k alanlar Orman ─░┼čletme ┼×efli─čince koruma alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r.Ormanlar─▒n yok olma tehlikesi, bilin├žsiz a─ča├ž kesimi nedeniyle g├╝ndeme gelmektedir.Sevindirici olan taraf ise, ┼čimdiye kadar hi├ž orman yang─▒n─▒n─▒n ya┼čanmam─▒┼č olmas─▒d─▒r.B├Âlgenin bol ya─č─▒┼č almas─▒, kurakl─▒k ya┼čanmamas─▒ orman yang─▒n─▒ ├ž─▒kmay─▒┼č─▒n─▒n ba┼čl─▒ca nedenleridir.┼×enpazar il├žesinde Orman ─░┼čletme ┼×efli─činden al─▒nan bilgiye g├Âre 22.963 hektar orman bulunmaktad─▒r.─░l├ženin orman alan─▒ istatistiki olarak ┼č├Âyledir;

 

─░┼čletme ┼×efli─či Ad─▒               Genel Ormanl─▒k Alan─▒ (Hektar)          A├ž─▒kl─▒k alan (H)    Toplam (H)

K─▒z─▒lcasu                                               5835,5                                         3919,0             9754,5     

Da─čl─▒                                                       5477,0                                        1923,0             7400,0

Aydos                                                    2508,0                                         3301,0             5809,0

Toplam                                                   13820,5                                        8415,0            22963,5           

 

Orman ─░┼čletme ┼×efli─či ├že┼čitli d├Ânemlerde fidan dikimlerine giderek, yok olan a─ča├žlar─▒n yerine ve a├ž─▒kl─▒k alanlara kapatma amac─▒ ta┼č─▒yan tasar─▒mlar─▒yla uygulamalar ger├žekle┼čtirmektedir.Orman ─░┼čletme ┼×efli─či taraf─▒ndan 1978-1982 y─▒llar─▒ aras─▒nda 80 hektar ├žam fidan─▒ dikimi yap─▒lm─▒┼čt─▒r.Ormanlara, kendili─činden gelen fidanlar─▒nÔÇŁGen├žlik ve K├╝lt├╝r Bak─▒m─▒ÔÇŁ ad─▒ alt─▒nda bak─▒m ├žal─▒┼čmalar─▒ yap─▒lmaktad─▒r.


 

 

Ůenpazar Belediyesi 2014.TŘm Haklarř Saklřdřr